Giữa bãi đất trống công trường, kỹ sư trong đội chúng tôi giơ điện thoại tìm sóng để giữ liên lạc với gia đình. Sóng chập chờn, cuộc gọi đứt quãng vài lần, nhưng nhìn thấy mặt con qua màn hình, mệt mỏi cả ngày như nhẹ bớt đi. Đó là câu chuyện quen thuộc của rất nhiều anh em làm nghề xây dựng. Chúng tôi đồng hành cùng họ suốt nhiều năm qua, và nhiều anh em vẫn hỏi chúng tôi làm cách nào để giữ liên lạc đều đặn mà không tốn quá nhiều thời gian giữa ca làm.
Làm Việc Xa Nhà Dài Ngày Là Đặc Thù Thường Gặp Của Kỹ Sư Công Trường
Nghề xây dựng có một quy luật bất thành văn: công trình ở đâu, người làm nghề theo đó. Một dự án thủy điện miền núi, một khu công nghiệp ven biển, hay một tuyến đường xuyên rừng đều cần người bám trụ. Kỹ sư giám sát, kỹ sư thi công gắn với công trình suốt cả đợt, có đợt kéo dài hai tháng, có đợt tới nửa năm mới về nhà một lần.
Khó khăn đầu tiên nằm ở sóng điện thoại. Nhiều công trường nằm sâu trong núi, cách trung tâm huyện vài chục cây số, nơi nhà mạng thường chỉ phủ 2G hoặc 3G rất yếu. Nói dễ hiểu, mạng chỉ đủ gửi tin nhắn, chưa chắc đã tải nổi một cuộc gọi video. Gọi thoại thường đôi khi đã nghe rè, chưa nói tới hình ảnh. Có công trường còn phải leo lên đồi cao mới bắt được một vạch sóng.
Khó khăn thứ hai đến từ lịch làm việc. Ca thi công thường bắt đầu từ sáng sớm, kết thúc khi trời đã sẫm tối. Giờ giấc của kỹ sư công trường lệch hẳn với giờ sinh hoạt ở nhà: con đi học về thì bố còn ngoài công trường, bố rảnh tay ăn cơm tối thì con đã ngủ say từ lâu.
Giờ giấc lệch nhau cộng thêm sóng yếu khiến nhiều gia đình cả tuần không nói chuyện quá năm phút. Người ở nhà lo lắng vì không rõ chồng con mình ăn uống, nghỉ ngơi ra sao; người ở công trường cũng áy náy vì không thể đỡ đần lúc gia đình cần. Đây là gốc rễ khiến việc chọn đúng cách liên lạc trở thành chuyện đáng bàn nghiêm túc.
Một sai lầm chúng tôi hay gặp ở kỹ sư trẻ là chỉ gọi về khi có chuyện quan trọng, nghĩ vậy để gia đình đỡ lo, nhưng thực tế lại ngược lại: vài ngày không tin tức, người nhà càng đoán già đoán non. Chúng tôi vẫn hay nói với các bạn trẻ mới ra trường rằng kỹ năng sống xa nhà cũng cần tập luyện, không khác gì kỹ năng chuyên môn. Anh em có thể tham khảo thêm hành trang học tập và phát triển kỹ năng nghề nghiệp. Chuẩn bị tốt tâm lý trước khi nhận công trình xa cũng quan trọng không kém.
Chúng tôi từng biết một kỹ sư giám sát tên Long, nhận công trình thủy điện ở Lai Châu suốt bốn tháng liền. Tuần đầu, vì mải làm, anh quên báo tin cho vợ suốt hai ngày liền, khiến vợ anh sốt ruột, gọi cho cả đội trưởng để hỏi thăm. Ai cũng lo, không khí cả đội có phần căng thẳng. Sau lần đó, Long tự đặt báo thức nhắc gọi về mỗi tối. Dù chỉ vài phút, gia đình vẫn thấy an tâm hơn nhiều.
Những Ứng Dụng Giúp Giữ Liên Lạc Với Gia Đình Khi Ở Xa
Câu hỏi anh em hay hỏi chúng tôi nhiều nhất là: sóng yếu như vậy thì dùng ứng dụng gì cho đỡ giật, đỡ ngắt quãng? Câu trả lời không nằm ở một ứng dụng duy nhất, mà nằm ở cách kết hợp vài công cụ để giữ liên lạc với gia đình trong từng điều kiện sóng khác nhau.
- Zalo vẫn là lựa chọn quen thuộc của phần lớn gia đình Việt. Ứng dụng này tối ưu khá tốt cho mạng yếu, tin nhắn và ảnh vẫn gửi được dù sóng chỉ còn một vạch.
- Messenger và WhatsApp phù hợp hơn khi công trường có wifi hoặc phát 4G ổn định. Hai ứng dụng này nén hình ảnh mượt hơn, hợp cho cuộc gọi video dài.
- Sóng quá kém thì nên chuyển tạm về gọi thoại thường qua mạng di động. Cố gọi video rồi bị rớt liên tục chỉ khiến người ở nhà thêm sốt ruột.
Bên cạnh liên lạc trực tiếp, công cụ chia sẻ vị trí cũng đáng để dùng. Google Maps và Zalo đều có tính năng chia sẻ vị trí thời gian thực, giúp gia đình nhìn thấy kỹ sư đang ở đâu ngay trên bản đồ mà không cần hỏi lại nhiều lần cho mệt cả hai bên. Với công trình vùng núi, vùng sâu, tính năng này giúp người thân yên tâm hơn hẳn, nhất là những hôm mưa lớn hoặc có tin sạt lở mà báo chí chưa kịp đưa.
Theo kinh nghiệm anh em truyền tai nhau, sóng Viettel thường phủ tốt hơn ở vùng núi, nhưng chuyện này còn tùy khu vực, không phải nơi nào cũng giống nhau. Trước mỗi đợt công trình mới, chúng tôi hay dặn anh em hỏi người dân địa phương trước xem mạng nào ổn nhất.
Một lỗi khá phổ biến khác là cố dùng ứng dụng nặng dữ liệu, trong khi sim công trường chỉ có gói dung lượng nhỏ, hết dung lượng giữa tháng coi như mất liên lạc vài ngày. Mẹo của chúng tôi là tải sẵn bản đồ khu vực về máy để dùng được lúc không có mạng. Ngoài các ứng dụng liên lạc, chúng tôi cũng hay gợi ý anh em tham khảo thêm bộ công cụ, phần mềm hỗ trợ công việc hằng ngày, nhờ vậy vừa quản lý được tiến độ công trường, vừa đỡ mất thời gian thao tác giữa ca làm.
Thói Quen Giúp Duy Trì Kết Nối Đều Đặn
Chúng tôi từng đồng hành với một đội thi công cầu ở Tây Bắc, nơi sóng chỉ bắt rõ vào khoảng bảy giờ tối. Anh trưởng nhóm đặt hẳn một quy tắc riêng cho cả đội: đúng bảy rưỡi, mọi người gác việc lại, mỗi người tranh thủ mười lăm phút gọi về nhà trước khi sóng yếu dần. Quy tắc nhỏ này giúp gia đình họ quen giờ, không còn cảnh gọi hoài mà không ai bắt máy.
Cố định khung giờ liên lạc mỗi ngày là thói quen chúng tôi khuyên mọi kỹ sư nên tập: không cần dài, chỉ cần đều. Mười phút buổi tối, đúng giờ, còn có giá trị hơn một cuộc gọi hai tiếng, nhất là khi cuộc gọi đó cả tuần mới có một lần.
Thiết bị dự phòng cũng nên chuẩn bị trước khi lên công trường xa. Sạc dự phòng dung lượng lớn là món đầu tiên nên có, bộ phát wifi di động dùng sim riêng cũng rất đáng mang theo. Thậm chí một chiếc điện thoại phím bấm chỉ để nghe gọi cũng hữu ích. Những món tưởng nhỏ này lại có thể giữ liên lạc suốt cả tuần không bị gián đoạn, nhất là khi điện thoại chính hết pin hoặc hỏng đột ngột giữa công trường không có chỗ sửa.
Ngoài ra, nhiều người còn mắc lỗi im lặng đột ngột khi sắp vào vùng mất sóng, khiến gia đình không biết, gọi mãi không được, dễ hoảng. Chúng tôi khuyên anh em nên báo trước một câu ngắn, ví dụ: chiều nay vào hầm, có thể mất sóng vài tiếng. Chỉ một tin nhắn vậy thôi cũng đủ để gia đình yên tâm chờ.
Duy trì liên lạc không chỉ là việc của người đi xa, gia đình ở nhà cũng nên chủ động một phần, chẳng hạn thống nhất trước giờ nào tiện gọi nhất cho cả hai bên, tránh đúng lúc công trường vào ca cao điểm. Khi cả hai phía cùng hiểu nhịp sinh hoạt của nhau, việc giữ liên lạc sẽ nhẹ nhàng hơn hẳn.
Có một điều ít người để ý: trong lúc chồng đi công trường xa, không ít người vợ ở nhà tranh thủ mở thêm một kênh bán hàng nhỏ để đỡ đần thêm kinh tế gia đình. Chúng tôi từng chứng kiến vợ một anh kỹ sư quen mở gian hàng đồ gia dụng trực tuyến. Nhờ có một trang bán hàng làm bài bản qua dịch vụ thiết kế website bán hàng, chị vẫn theo dõi đơn hàng đều đặn, chốt đơn ngay trên điện thoại, không cần máy tính hay ở một chỗ cố định. Dù chồng ở xa cả tháng trời, việc nhà vẫn không đứt quãng.
Điều Chúng Tôi Muốn Nhắn Gửi Anh Em Công Trường
Xa nhà là chuyện khó tránh khi làm nghề xây dựng, nhưng mất kết nối với gia đình thì hoàn toàn có thể tránh được, chỉ cần mình chủ động một chút: chọn đúng ứng dụng phù hợp với sóng, giữ đều một khung giờ gọi về mỗi ngày, và chuẩn bị sẵn thiết bị dự phòng. Ba việc đơn giản đó thôi cũng đủ giúp người thân yên tâm hơn rất nhiều, suốt cả đợt công trình dài.
Nếu anh em muốn đọc thêm những câu chuyện thực tế khác về đời sống xa nhà, đội ngũ chúng tôi có một gợi ý: kinh nghiệm du lịch, phượt và đời sống ứng dụng của anh em kỹ sư mà chúng tôi đã tổng hợp lại. Dù công trường ở đâu, chỉ cần còn giữ được nhịp gọi về đều đặn, gia đình vẫn luôn cảm thấy gần, cho dù người đi xa cả trăm cây số.