Nghiệp vụ quản lý dự án, giám sát, khảo sát, thiết kế, dự toán là nền tảng mà nhiều kỹ sư mới vào nghề cần nắm chắc. Mỗi năm, đội ngũ chúng tôi nhận được rất nhiều câu hỏi từ các bạn: có cần học sớm không và nên bắt đầu từ đâu? Câu trả lời không giống nhau cho mọi người. Tuy vậy, sau nhiều năm đồng hành cùng kỹ sư và nhà thầu, chúng tôi thấy có một nhóm kiến thức nền mà gần như ai cũng nên nắm từ khi còn đi học.
Một kỹ sư mới ra trường từng nhờ chúng tôi góp ý về hồ sơ học tập. Bạn ấy hiểu khá vững lý thuyết kết cấu. Nhưng khi được giao đọc một bộ bản vẽ thi công thật, bạn khựng lại vài phút, không biết nên xem tờ nào trước. Phải mất gần ba tháng học hỏi từ anh em trên công trường, bạn mới dám làm việc độc lập. Câu chuyện ấy cho thấy khoảng cách giữa giảng đường và hiện trường vẫn còn lớn.
Khoảng cách giữa lý thuyết và thực tế công trường
Chương trình học ở nhiều nơi vẫn thiên về lý thuyết. Sinh viên thuộc công thức và tiêu chuẩn, làm bài tập trên lớp rất tốt. Tuy nhiên, ít ai được đứng trước hố móng đang thi công và tự hỏi sai lệch nào cần xử lý trước.
Kỹ năng ấy chỉ hình thành khi được lặp lại trong những tình huống gần với thực tế. Vì vậy, một chương trình đào tạo tốt cần đưa học viên vào các bài tập sát việc thật, để khi bước ra công trường, bạn không bị choáng ngợp trước những phát sinh mà sách vở chưa từng nhắc tới.
Ba mảng nghiệp vụ nên làm quen sớm
Đọc bản vẽ và khảo sát hiện trường
Đây là nền tảng đầu tiên. Đọc bản vẽ không chỉ là nhận diện ký hiệu. Bạn cần hình dung không gian ba chiều từ các nét vẽ hai chiều, rồi đối chiếu với điều kiện thực tế. Khi làm tốt bước này, nhiều sai lệch giữa thiết kế và thi công được phát hiện sớm, trước khi kéo theo chi phí và tiến độ.
Chúng tôi thường khuyên học viên tập đối chiếu bản vẽ với ảnh chụp công trường để rèn mắt nhìn. Chỉ cần làm đều đặn vài tuần, bạn sẽ bắt được chi tiết nhanh hơn rõ rệt.
Lập dự toán
Dự toán là nơi một sai số nhỏ ở đầu vào có thể thành thâm hụt lớn ở cuối dự án. Một đơn giá nhập sai, một khối lượng bỏ sót hay một hạng mục phụ không được tính đến đều có thể làm lệch ngân sách.
Muốn lập dự toán chắc tay, bạn cần hiểu cấu trúc chi phí và cách tính khối lượng. Hãy kiểm tra lại từng dòng, vì chính những dòng bị bỏ qua mới hay gây phát sinh.
Giám sát tiến độ
Giám sát tiến độ lỏng lẻo cũng gây hậu quả tương tự. Một hạng mục chậm vài ngày dễ kéo theo chuỗi trễ hẹn, và người chịu áp lực nhiều nhất thường là đội thi công và bộ phận quản lý.
Theo kinh nghiệm của chúng tôi, học viên mới thường thiếu nhất là thói quen theo dõi liên tục. Người làm tốt kiểm tra tiến độ theo chu kỳ ngắn và ghi chép cẩn thận, thay vì chỉ nhìn khi đã có vấn đề.
Nên chọn nơi học nghiệp vụ như thế nào?
Khi chọn khoá đào tạo về nghiệp vụ quản lý dự án, giám sát, khảo sát, thiết kế, dự toán, bạn nên ưu tiên chương trình có tỷ lệ thực hành cao và giảng viên từng làm công trường thật. Hãy hỏi kỹ về số giờ thực hành, bài tập sát thực tế và kinh nghiệm của người dạy.
Để hình dung rõ trình tự công việc, bạn có thể đọc thêm kỹ năng quản lý dự án xây dựng, từ khảo sát đến dự toán. Bài viết đi theo đúng thứ tự công việc thực tế, giúp bạn nối các nghiệp vụ với nhau thay vì học rời rạc.
Trước khi đăng ký, hãy tìm hiểu kỹ đơn vị đào tạo. Bạn có thể xem những câu hỏi thường gặp về bồi dưỡng nghiệp vụ để biết điều nên hỏi trước khi quyết định. Nếu muốn xây dựng lộ trình dài hạn, hướng dẫn học tập, thi cử và phát triển kỹ năng nghề nghiệp là tài liệu đáng đọc.
Đừng học một lần rồi thôi. Hãy quay lại thực hành mỗi khi có cơ hội, vì kỹ năng đọc bản vẽ và lập dự toán chỉ thật sự vững khi được dùng đều đặn trên công trình cụ thể. Bạn cũng nên tham khảo thông tin quản lý xây dựng từ Bộ Xây dựng để nắm các quy định mới nhất trong nghề.
Kết luận
Nắm vững nghiệp vụ quản lý dự án, giám sát, khảo sát, thiết kế, dự toán là nền tảng để hành nghề xây dựng chuyên nghiệp. Khi đã quen đọc bản vẽ, lập dự toán và theo dõi tiến độ, bạn sẽ rút ngắn đáng kể thời gian thích nghi với công trường. Hãy chủ động chọn chương trình phù hợp ngay khi còn đi học để tự tin hơn khi bước vào nghề.