Hướng dẫn học tập, thi cử và phát triển kỹ năng nghề nghiệp luôn là bài toán đau đầu nhất đối với kỹ sư và nhà thầu đang đi làm. Trong suốt thời gian hỗ trợ hồ sơ và chuẩn bị ôn thi cho nhiều người trong nghề, đội ngũ bên mình nhận ra một điều lặp đi lặp lại: thời gian chính là rào cản lớn nhất. Lịch học thường trùng với lịch thi công, và khi bạn đang phụ trách một hạng mục quan trọng trên công trường, việc tự sắp xếp giờ học gần như không thể.
Vì sao việc học tập và thi cử trong ngành xây dựng lại khó đến vậy?
Chúng tôi từng đồng hành cùng một kỹ sư giám sát làm việc ở khu vực Hà Nội. Anh làm ca ngày và thường về nhà khi trời đã tối. Ban đầu anh cố học vào cuối tuần. Nhưng cứ tuần nào có việc đột xuất là kế hoạch lại đổ bể. Sau vài tháng, anh gần như muốn bỏ cuộc.
Bên cạnh quỹ thời gian, phương pháp ôn tập cũng là một vấn đề. Nhiều người học theo kiểu đọc dàn trải, lật hết tài liệu mà không phân biệt được phần nào mới thật sự quan trọng. Học xong phần sau thì đã quên phần trước. Họ phải ôn đi ôn lại nhiều lần mà vẫn thiếu tự tin khi bước vào phòng thi. Đây là lý do chúng tôi luôn khuyên bạn nên có một chiến lược rõ ràng ngay từ đầu, thay vì học theo cảm hứng.
Cách sắp xếp học tập và ôn thi phù hợp với người bận rộn
Chia nhỏ thời gian, mỗi ngày chỉ cần 30 phút
Điều chúng tôi khuyên nhiều nhất là đừng dồn cả tuần học vào một buổi cuối tuần. Hãy chia thời gian thành những khối khoảng 30 phút mỗi ngày. Dù thời lượng ngắn, việc học đều đặn giúp ghi nhớ bền hơn nhiều so với học dồn một lần. Bộ nhớ cần thời gian để củng cố kiến thức, và chính những khoảng nghỉ ngắn giữa các buổi học là lúc thông tin được lưu lại.
Anh kỹ sư nói trên sau đó đã thử cách này. Mỗi tối trước khi ngủ, anh dành nửa tiếng đọc lại một chương ngắn. Sáng hôm sau, anh ôn nhanh phần đã học hôm qua trong lúc uống cà phê. Sau hai tháng, anh cho biết mình nhớ được nhiều hơn hẳn trước đây.
Ưu tiên nội dung trọng tâm thay vì học dàn trải
Trước khi bắt đầu, hãy xem kỹ cấu trúc đề thi và tìm xem những phần nào thường xuất hiện nhiều. Việc này giúp bạn dồn thời gian có hạn vào đúng chỗ cần thiết. Nếu bạn vừa muốn ôn thi vừa nâng cao nghiệp vụ, có thể tham khảo kỹ năng quản lý dự án xây dựng từ khảo sát tới dự toán chuẩn xác. Bài viết giúp bạn vừa học lý thuyết vừa thấy cách áp dụng vào thực tế.
Một lời khuyên chúng tôi thường nhắc lại là đừng cố học hết mọi thứ một lúc. Hãy đọc lướt qua toàn bộ khung chương trình để nắm bức tranh chung, rồi quay lại đào sâu những mục bạn còn yếu. Cách làm này thường hiệu quả hơn nhiều so với đọc đều đều từ đầu đến cuối mà không có trọng tâm.
Nếu bạn đang phân vân giữa tự học và đăng ký khóa ôn, hãy đọc thêm ôn chứng chỉ xây dựng online hay offline: chọn sao?. Bài này so sánh ưu nhược điểm của từng hình thức theo hoàn cảnh riêng của mỗi người, giúp bạn quyết định phù hợp hơn.
Ngoài ra, nếu bạn đang tìm nơi bổ sung kiến thức nghiệp vụ, Bộ Xây dựng công bố nhiều quy chuẩn và văn bản hướng dẫn mới nhất mà bạn nên theo dõi thường xuyên trong quá trình ôn tập để tránh học phải nội dung đã lỗi thời.
Phát triển kỹ năng nghề nghiệp ngay trong lúc học
Biến công việc thực tế thành bài học
Lợi thế lớn nhất của người vừa học vừa làm là luôn có sẵn bối cảnh để áp dụng. Khi gặp một tình huống cụ thể trên công trường, chẳng hạn cách bố trí ván khuôn hay cách đối chiếu bản vẽ với hiện trạng, hãy tìm ngay phần lý thuyết liên quan. Kiến thức gắn với tình huống thật thường dễ nhớ và dễ vận dụng hơn nhiều so với việc đọc suông.
Chúng tôi cũng khuyến khích bạn ghi lại những tình huống này vào một cuốn sổ nhỏ. Sau vài tuần, cuốn sổ sẽ trở thành kho ví dụ thực tế rất quý giá, vừa phục vụ ôn thi vừa hữu ích cho công việc hằng ngày.
Học hỏi từ những người đi trước
Qua nhiều năm làm việc, chúng tôi nhận thấy những người thi đậu nhanh thường có một điểm chung: họ biết hỏi người đi trước. Đó có thể là đồng nghiệp đã từng thi, hoặc một chuyên viên tư vấn có kinh nghiệm hỗ trợ hồ sơ. Những câu hỏi như “đề thường ra ở phần nào” hay “lỗi nào hay bị trừ điểm nhất” có thể giúp bạn tiết kiệm rất nhiều thời gian mò mẫm.
Khi chọn nơi ôn tập hay đào tạo bổ sung, bạn nên cân nhắc kỹ: giáo trình có rõ ràng không, lịch học có đủ linh hoạt cho người đi làm không, và giảng viên có kinh nghiệm thực tế hay chỉ có lý thuyết. Những tiêu chí này thường quan trọng hơn nhiều so với các lời quảng cáo bóng bẩy.
Giữ tinh thần ổn định trong giai đoạn ôn thi căng thẳng
Ôn thi kéo dài dễ khiến người học mệt mỏi và dần mất động lực. Khi cảm thấy quá tải, nhiều người có xu hướng học thêm giờ để bù đắp, nhưng cách này thường phản tác dụng. Nghỉ ngơi hợp lý là một phần của quá trình học, không phải là sự lãng phí thời gian. Bạn có thể dành một buổi tối mỗi tuần để thư giãn hoàn toàn, chẳng hạn như trải nghiệm relaxing spa dành cho kỹ sư ôn thi chứng chỉ để làm mới tinh thần.
Chúng tôi thấy người học nghỉ ngơi đúng cách thường quay lại bàn học với đầu óc tỉnh táo hơn. Họ tiếp thu nhanh hơn và ít sai sót hơn trong các bài làm thử.
Kết luận
Vừa học vừa làm ngành xây dựng không hề dễ, nhưng hoàn toàn khả thi nếu bạn biết chia nhỏ thời gian, ưu tiên nội dung trọng tâm và gắn kiến thức với công việc hằng ngày. Hãy tự đặt những mốc kiểm tra nhỏ, chẳng hạn làm thử một đề mẫu sau mỗi hai tuần, để biết mình đang tiến bộ đến đâu và điều chỉnh kịp thời.
Nếu có thể, hãy tìm một nhóm học cùng các đồng nghiệp đang ôn thi. Việc trao đổi kiến thức và động viên lẫn nhau giúp quá trình ôn tập bớt đơn độc, đồng thời giữ bạn bám sát lộ trình đã đặt ra từ đầu.