Vì sao kinh nghiệm nhập hàng Trung Quốc và logistics lại quan trọng với dân xây dựng
Kinh nghiệm nhập hàng Trung Quốc và logistics là chủ đề chúng tôi hay được hỏi đến. Học viên, kỹ sư xây dựng thường đặt câu hỏi này trong các buổi tư vấn nghề nghiệp. Nhu cầu tăng lên rõ rệt khi giá vật tư trong nước liên tục biến động.
Nhiều nhà thầu tìm đến nguồn hàng Trung Quốc vì giá thành cạnh tranh hơn hẳn so với hàng nội địa. Nhưng đi cùng mức giá hấp dẫn đó luôn là rủi ro, nếu người mua chưa từng va chạm thực tế.
Chúng tôi từng gặp một học viên là kỹ sư giám sát công trình dân dụng. Anh đặt mua một lô cốp pha nhôm từ Quảng Đông. Vì thiếu kinh nghiệm kiểm tra hàng trước khi thanh toán, lô hàng về sai kích thước so với bản vẽ. Tiến độ đổ bê tông vì vậy chậm mất gần hai tuần.
Chi phí rẻ nhưng rủi ro thật nếu bỏ qua bước kiểm tra
Câu chuyện trên không phải cá biệt. Nhiều đơn vị xây dựng gặp tình huống tương tự, khi chỉ nhìn vào báo giá mà bỏ qua khâu thẩm định nhà cung cấp. Giá vật tư nhập từ Trung Quốc có thể thấp hơn hàng trong nước từ 20 đến 30%. Nhưng khoảng chênh lệch đó sẽ vô nghĩa, nếu hàng về sai quy cách hoặc chậm tiến độ.
Chúng tôi khuyên học viên nên dành thời gian tìm hiểu những cạm bẫy phổ biến, trước khi ký hợp đồng đặt hàng số lượng lớn. Bài viết rủi ro khi nhập hàng Trung Quốc mà chúng tôi từng chia sẻ liệt kê khá chi tiết các tình huống thường gặp. Từ hàng sai quy cách, đến nhà cung cấp không giao đúng cam kết.
Kiểm tra chất lượng và giấy tờ hải quan trước khi xuống tiền
Với vật tư, thiết bị phục vụ công trình, chứng từ chất lượng và nguồn gốc xuất xứ luôn cần được yêu cầu đầy đủ. Chúng tôi thường nhắc học viên: đừng thanh toán toàn bộ giá trị đơn hàng, trước khi nhận và kiểm tra hàng mẫu. Điều này đúng ngay cả khi nhà cung cấp có vẻ uy tín.
Nghe thì đơn giản, nhưng trong thực tế nhiều người vì áp lực tiến độ mà bỏ qua bước này. Khi phát hiện vật tư không đạt chuẩn kỹ thuật, họ đã mất quyền thương lượng vì tiền chuyển hết rồi. Một kinh nghiệm nhỏ chúng tôi hay chia sẻ là giữ lại 20-30% giá trị đơn hàng. Số tiền này chỉ nên thanh toán sau khi hàng về kho và được kiểm tra kỹ.
Thời gian vận chuyển quyết định tiến độ công trình
Một sai lầm phổ biến khác là dự trù thời gian vận chuyển quá lạc quan. Vật tư xây dựng thường có khối lượng lớn, cần vận chuyển bằng đường bộ hoặc đường biển. Vì vậy thời gian không cố định như với hàng tiêu dùng nhỏ lẻ.
Chúng tôi từng tư vấn cho một nhà thầu đang thi công nhà xưởng tại Bắc Ninh. Họ đặt hệ thống khung kèo thép từ một xưởng ở Quảng Châu, dự tính hàng về trong mười ngày. Nhưng do vướng thủ tục thông quan đúng dịp cao điểm, lô hàng về chậm gần ba tuần. Công trình buộc phải điều chỉnh lại lịch thi công phần khung, kéo theo chi phí nhân công chờ việc phát sinh không nhỏ.
Bài học chúng tôi rút ra từ tình huống này khá rõ ràng. Không phải thông báo thời gian giao hàng nào từ nhà cung cấp cũng chính xác tuyệt đối. Yếu tố thời tiết, lễ tết, hay chính sách hải quan thay đổi đột ngột đều có thể làm xáo trộn kế hoạch ban đầu. Vì vậy, chúng tôi luôn khuyên học viên cộng thêm ít nhất 30-40% thời gian dự phòng, so với thời gian vận chuyển tiêu chuẩn được báo.
Chọn nguồn hàng và đơn vị vận chuyển phù hợp
Không phải khu vực nào ở Trung Quốc cũng mạnh về cùng một loại vật tư. Quảng Châu nổi tiếng với vật liệu nội thất, ngũ kim. Quảng Đông lại mạnh về máy móc, thiết bị cơ khí. Còn Nghĩa Ô thường được biết đến với hàng tiêu dùng, phụ kiện nhỏ. Nắm được thế mạnh từng vùng giúp học viên xây dựng chọn đúng nguồn hàng, tránh mất thời gian tìm kiếm ở nơi không chuyên.
Nếu bạn chưa quen thị trường sỉ nội địa, có thể tham khảo bài viết nguồn hàng sỉ nội địa Trung Quốc mà chúng tôi từng tổng hợp. Bài viết giúp hình dung rõ hơn cách phân bổ nguồn hàng theo từng khu vực.
Bên cạnh nguồn hàng, đơn vị vận chuyển cũng ảnh hưởng trực tiếp đến việc hàng có về đúng hẹn hay không. Một đơn vị thiếu kinh nghiệm với hàng nặng, cồng kềnh như vật tư xây dựng, có thể khiến việc đóng gói, thông quan kéo dài hơn dự kiến. Bạn có thể tham khảo thêm bài top công ty vận chuyển hàng Trung Quốc chúng tôi từng chia sẻ, để có thêm lựa chọn phù hợp với đặc thù vật tư công trình.
Vài điều nên hỏi kỹ trước khi chốt đơn
Trước khi đặt cọc cho bất kỳ lô hàng vật tư nào, chúng tôi thường gợi ý học viên hỏi rõ nhà cung cấp một số điểm sau:
- Quy cách, kích thước, tiêu chuẩn kỹ thuật của vật tư có khớp với bản vẽ hay hợp đồng thi công không.
- Thời gian sản xuất và giao hàng dự kiến, có tính đến các đợt nghỉ lễ dài ngày tại Trung Quốc hay không.
- Chính sách đổi trả nếu hàng không đúng thỏa thuận, và ai chịu chi phí vận chuyển ngược nếu có sai sót.
Ba câu hỏi này nghe có vẻ cơ bản. Nhưng chúng tôi nhận thấy phần lớn tranh chấp phát sinh, chính vì học viên bỏ qua bước làm rõ này ngay từ đầu.
Xây dựng mối quan hệ dài hạn với nhà cung cấp
Khác với việc mua một lần rồi thôi, đơn vị xây dựng nhập hàng thường xuyên nên nghĩ đến việc xây dựng mối quan hệ lâu dài với vài nhà cung cấp đáng tin cậy. Khi đã hiểu nhau qua vài đơn hàng, nhà cung cấp thường linh hoạt hơn về giá và thời gian giao hàng. Họ thậm chí sẵn sàng ưu tiên xử lý đơn của bạn khi vào mùa cao điểm.
Chúng tôi từng chứng kiến một chủ thầu nhỏ ở Hải Phòng. Sau ba năm làm việc cùng một xưởng sản xuất phụ kiện giàn giáo tại Trung Quốc, anh được giảm giá ổn định. Anh còn được ưu tiên giao hàng trước cả những khách lớn hơn đặt sau. Đó là lợi ích thực tế của việc duy trì quan hệ, thay vì chỉ chăm chăm tìm giá rẻ nhất ở mỗi lần đặt hàng.
Một vài lưu ý logistics khác học viên nên nắm
Ngoài những điều đã nói ở trên, còn một số chi tiết nhỏ nhưng dễ bị bỏ quên. Vật tư xây dựng thường cồng kềnh, nên chi phí lưu kho tại cảng nếu thông quan chậm có thể phát sinh đáng kể. Khoản này cần được tính vào ngân sách dự phòng ngay từ đầu.
Chúng tôi cũng khuyên học viên trao đổi rõ với đơn vị vận chuyển về việc bốc dỡ tại công trình. Không phải xe tải nào cũng phù hợp với điều kiện mặt bằng thi công, nhất là những công trình trong ngõ nhỏ hoặc khu đô thị đông đúc. Những nội dung này, cùng nhiều chủ đề khác về nghề xây dựng, chúng tôi vẫn cập nhật đều đặn trên trang chủ Viện Xây Dựng Đất Việt. Học viên có thể ghé qua tham khảo thêm khi cần.
Lời kết từ đội ngũ chúng tôi
Nhập vật tư từ Trung Quốc không khó, nhưng đòi hỏi người mua chủ động tìm hiểu từ khâu chọn nguồn hàng, kiểm tra chất lượng, đến việc tính toán thời gian vận chuyển sát thực tế. Chúng tôi tin rằng chỉ cần chuẩn bị kỹ trước mỗi đơn hàng, học viên và kỹ sư xây dựng hoàn toàn có thể tận dụng lợi thế giá cả. Điều đó không cần đánh đổi bằng tiến độ hay chất lượng công trình.